Náttúrufræðistofnun Íslands Náttúrufræðistofnun Íslands

Beint í leiðarkerfi vefsins.


Grasvefari (Eana osseana) í Surtsey, algengasta fiðrildi Íslands. © Erling Ólafsson

Geitungsdrottningin Regína og örlög hennar

Þann 11. maí 2003 gafst Erling Ólafssyni, skordýrafræðingi Náttúrufræðistofnunar, kostur á að fylgjast með trjágeitungsdrottningu (Dolichovespula norwegica) hefja byggingu bús í hleðsluvegg í garði sínum (1. mynd).
Byggingin hófst þá um morguninn. Kl. 16.00 var kominn vísir að fyrsta klakhólfinu sem hékk á veigalítilli undirstöðu neðan á hraunsteini (2. mynd).

Drottningunni var strax gefið nafnið Regína og fylgst náið með henni og búgerðinni í 10 daga eins og lesa má af dagbókinni hér að neðan.

Að kvöldi 20. maí komst hins vegar köttur í búið og tætti það niður. Því miður. Ekki bara fyrir Regínu og tilvonandi afkomendur hennar (sem sumum er þó kannski sama um að verði ekki mjög margir!) heldur líka fyrir alla þá sem fylgdust daglega með listasmíði Regínu hér á vefsíðunni.

Dagbók ljósmyndarans
Á öðrum búskapardegi Regínu 12. maí, hafði umgjörðin utan um klakhólfin tekið á sig kúluform þó enn hafi nokkuð vantað neðan á kúluna (4. mynd). Hún sló ekki slöku við þann daginn, enda veður hagstætt, og vann ötullega að byggingu búsins (5. mynd). En einnig þurfti að gefa sér tíma til að veita yl eggjunum í klakhólfunum sem nú voru orðin fjögur. Það gerði hún með því að hringa sig sig utan um hólfin (6. mynd).

Á þriðja degi 13. maí lauk Regína við fyrstu kúluna utanum klakhólfin (7. mynd) og síðdegis þann 14. var hún langt komin með næsta pappírslag og búin að styrkja festingarnar að ofan (8. mynd).

Á fimmta degi hafði Regína lokið við gerð annars pappírslagsins og var búið þá orðið 2,8 cm í þvermál. Einnig hafði hún hafist handa við gerð þriðja lagsins (9. mynd). Til að auka rýmið inni í kúlunni verður fyrsta kúlan rifin innan skamms og efnið endurnýtt í smíði klakhólfa.

Á sjöunda degi (17. maí) hefur heldur hægt á byggingaframkvæmdum, en þriðja pappírslagið er þó að verða hálfnað (10. mynd). Sennilega fer nú meiri tími í uppeldi sístækkandi ungviðisins.

Á áttunda degi (18. maí) hefur þriðja pappírslagið þokast töluvert niður fyrir miðja kúluna en á nokkuð í land með að lokast (11. mynd). Fyrsta og innsta kúlan hefur enn ekki verið rifin.

Á níunda degi (19. maí) var unnið ötullega við þriðju kúluna og afköstin merkjanleg frá stund til stundar enda hringurinn farinn að þrengjast (12. mynd). Regína lét ekki deigan síga fyrr en verkinu var nær lokið undir skammdegið. Snemma morgunin eftir (20. maí) hafði verið gengið fagurlega frá munnanum neðan á kúlunni sem nú reyndist 3,7 cm í þvermál (13. mynd). Því verður vart á móti mælt að hér er listasmiður á ferð.

Endalok Regínu
Er þriðja kúlan var fullgerð var samdægurs (20. maí) hafist handa við þá fjórðu (14. mynd). Þær fyrstu þrjár hengu allar á sömu festingunni. Sú fjórða var hins vegar fest beint upp í steininn án tengsla við þær fyrri til að styrkja grunn búsins. Um kvöldið fékk Regína óboðinn gest í heimsókn sem reyndist afdrifarík. Gesturinn var í líki kattar sem læsti klónum í búið og gekk endanlega frá því. Með þessum dapurlega endi lauk frásögn af drottningunni Regínu hér á vefsíðunni. Úti var ævintýri.


Regína hefur valið sér stað fyrir bú 11. maí (kl. 16.00)
1. mynd. Regína, drottning geitunganna, hefur valið sér stað fyrir bú neðan á hraunsteini í garði í Hafnarfirði, 11. maí 2003. Ljósmyndir: Erling Ólafsson. 2. mynd. Á fyrsta búskapardegi Regínu, 11. maí (kl. 16.00). Vísir að fyrsta klakhólfi hefur verið myndað.


11. maí (kl. 20.00) 12. maí (kl. 18.00)
3. mynd. Á fyrsta búskapardegi Regínu, 11. maí (kl. 20.00). Annað klakhólf hefur verið myndað auk upphafs umgjörðar í formi regnhlífar yfir klakhólfunum. 4. mynd. Á öðrum búskapardegi Regínu, 12. maí (kl. 18.00). Umgjörðin utan um klakhólfin nálgast kúluform. Enn vatnar þó nokkuð neðan á kúluna.
12. maí (kl. 18.00) 12. maí (kl. 18.00)
5. mynd. Á öðrum búskapardegi Regínu, 12. maí (kl. 18.00). Unnið að því að bæta pappír neðan á kúluna. 6. mynd. Á öðrum búskapardegi Regínu, 12. maí (kl. 18.00). Klakhólfin orðin fjögur og Regína gefur sér tíma til að umvefja þau og veita þeim yl.
13. maí 14. maí
7. mynd. Á þriðja degi (13. maí) hefur Regína náð að loka fyrstu kúlunni utan um klakhólfin þannig að aðeins var eftir op til að skríða í gegnum. Kúlan er 2,1 cm í þvermál og næsta lag komið nokkuð á veg. 8. mynd. Fjórði dagur (14. maí). Annað pappírslagið hálfklárað, einnig voru festingar við steininn styrktar.
15. maí 17. maí
9. mynd. Fimmti dagur (15. maí). Önnur kúlan fullgerð (2,8 cm í þvermál). Efst sést móta fyrir upphafi að þriðja laginu. Innan skammst verður innsta lagið, þ.e. fyrsta kúlan, rifin og efnið endurnýtt í smíði klakhólfa. 10. mynd. Sjöundi dagur (17. maí). Þriðja kúlan að verða hálfgerð. Hér má sjá hvar Regína bætir blautum pappírsmassa við hálfkúkuna, greinileg dökk rönd hægra megin við geitunginn.
18. maí 19. maí
11. mynd. Áttundi dagur (18. maí). Þriðja pappírslagið hefur þokast niður. Hér má sjá upp undir búið og í gegnum gatið má greina fyrstu kúluna sem byggð var, en hún hefur enn ekki verið rifin. 12. mynd. Níundi dagur (19. maí). Verkinu við þriðju kúluna vindur fram og var því að mestu lokið um kvöldið.
20. maí 20. maí, síðdegis
13. mynd. Tíundi dagur (20. maí). Að morgni var þriðja kúlan fullgerð og munninn neðan á henni formaður listilega í stút. 14. mynd. Tíundi dagur (20. maí, síðdegis). Regína við gerð fjórðu kúlunnar sem hún festi beint upp í steininn án tengsla við fyrri festingu, til að styrkja grunn búsins. Þetta reyndust síðustu “hamarshöggin” sem heyrðust frá byggingaframkvæmdunum og síðasta myndin sem náðist af Regínu (sjá texta).


  • Geitungar - nýliðar á Íslandi
  • Lífsferlar geitunga
  • Geitungabúin
  • Geitungar verða fyrir skakkaföllum



Þú ert hér: Forsíða > Dýrafræði > Greinar

ni.is

  • Forsíða
  • Stofnunin
  • Miðlun og þjónusta
  • Grasafræði
  • Dýrafræði
  • Jarðfræði
  • Vistgerðir

Dýrafræði

  • Spendýr
  • Fuglar
  • Fiskar
  • Sjávarhryggleysingjar
  • Landhryggleysingjar
  • Rannsóknir
  • Dýrasafn
  • Starfsmenn

Leit á vefsvæðinu


Samskipti

Aðalskrifstofa - (kort)Urriðaholtsstræti 6-8 | Pósthólf 125 | 212 Garðabær Sími: 5 900 500 | Fax: 5 900 595 | Netfang : ni@ni.is

Akureyrarsetur - (kort) Borgum við Norðurslóð | Pósthólf 180 | 602 Akureyri Sími: 460 0500 | Fax: 460 0501 | Netfang : nia@ni.is


Efra hliðarval

  • Rss
  • Veftré
  • English

Útlit síðu:

  • Stærra letur
  • Minna letur
Þetta vefsvæði byggir á Eplica