Áhrif Skógræktar á smádýralíf

Ágreiningur hefur staðið um það hvaða áhrif skógrækt hefur á lífríki lands sem tekið er undir skógrækt. Til að geta svarað spurningum sem vaknað hafa um áhrif skógræktar var samvinnuverkefni Skógræktar ríkisins, Náttúrufræðistofnunar Íslands og RALA, SKÓGVIST, hrundið af stað árið 2002.

Skorradalur. Á Vesturlandi fóru rannsóknir að mestu fram í Skorradal. Þar voru stafafuru- og sitkagreniskógar af ýmsum aldri rannsakaðir ásamt birki og mólendi til samanburðar. Ljósm. Erling Ólafsson.	Lagning sniða. Áður en rannsóknir hófust voru fimm 50 m löng snið lögð út á hverju svæði en á þessum sniðum fóru allar rannsóknir á gróðri og smádýrum fram. Edda S. Oddsdóttir, Borgþór Magnússon og María Ingimarsdóttir leggja út snið í mólendi við Háafell í Skorradal í maí 2004. Ljósm. Erling Ólafsson.

Meðal þess sem rannsakað hefur verið eru áhrif skógræktar á smádýralíf. Misgamlir lerkiskógar voru teknir til rannsóknar á Fljótsdalshéraði og misgamlir sitkagreni- og stafafuruskógar í Skorradal til að sjá hvernig lífríkið þróast eftir aldri skóganna og hvort þróunin er mismunandi eftir trjátegundum. Birkiskógar og mólendi voru skoðuð til samanburðar á báðum stöðum.

Fallgildra í um 45 ára gömlum, ógrisjuðum greniskógi í landi Stálpastaða í Skorradal. Fallgildra virkar þannig að smádýr sem eru á ferli detta ofan í glas sem grafið er ofan í jörðina en í glasinu er vökvi sem drepur og varðveitir aflann. Loki er komið fyrir örfáum sentimetrum ofan við glasið til að koma í veg fyrir að gildran fyllist af regnvatni. Ljósm. Erling Ólafsson.	Vitjun fallgildra. María Ingimarsdóttir við tæmingar á fallgildrum í landi Fitja í Skorradal. Fjórtán ár voru síðan stafafuru var plantað þarna. Trén voru sums staðar þétt en rjóður inn á milli. Gróður og smádýralíf bar enn talsvert yfirbragð mólendis. Ljósm. Erling Ólafsson.

Niðurstöður sýna að skógrækt hefur mikil áhrif á smádýralíf. Fjöldi dýra sem eru á ferli breytist svo gott sem ekkert við skógrækt en landið skiptir algjörlega um tegundir. Smádýr sem lifa í opnu mólendi eru því sem næst allt önnur en þau sem lifa á skógarbotni elstu barrskóganna. Ekki virðist skipta máli fyrir þróun smádýralífsins hvort furu eða greni er plantað. Hins vegar búa aðrar tegundir í lerkiskógunum og sýna þær meiri líkindi með tegundum birkiskóga, enda fellir lerki barrið og er því líkara laufskógum að ýmsu leyti.

Háfun skordýra. Erling Ólafsson tínir smádýr úr skordýraháfi sínum í um 35 ára gömlum grenilundi í Selskógi í Skorradal. Ljósm. María Ingimarsdóttir.

Verkefnið er í vinnslu og verða frekari niðurstöður kynntar síðar.

• Hrafnaþing 18. janúar 2006:
• Skógvist - gróður
• Útgefið efni