Köngulær (Araneae)
Köngulær hafa tvískiptan líkama, þar sem höfuð og frambolur eru óaðskilin og mynda oftast harðan frambol sem grannt mitti tengir við mjúkan afturbol. Augu eru oftast átta, stundum færri, og staðsett fremst á frambol. Par klóskæra er staðsett fremst á frambol og í þeim eru eiturkirtlar. Undir þeim eru síðan flóknir munnlimir, þar á meðal þreifarar sem á karldýrum gegna hlutverki kynfæra. Aftast á afturbol eru þrjú pör af spunavörtum en úr þeim kemur silki sem köngulærnar spinna úr veiðivef. Kynop kvendýra er framarlega neðan á afturbol.
Köngulær eru rándýr og flestar þeirra nota eitur til að lama bráð sína. Þær hafa allar spunakirtla og geta framleitt silki en þó eru ekki allar sem spinna veiðivefi. Köngulóm má skipta í tvo hópa eftir lifnaðarháttum. Vefköngulær spinna vefi til að afla sér matar en föruköngulær annað hvort sitja fyrir bráðinni eða elta hana uppi. Þær nota silkið m.a. til að spinna utan um egg sín sem þær bera gjarnan með sér. Flestar íslenskar köngulær eru vefköngulær.
Köngulær á Íslandi
Talið er að 89 tegundir köngulóa skipi íslensku fánuna. Þar af finnast sjö eingöngu innanhúss, en staða sumra þeirra er reyndar óviss. Margar tegundir að auki hafa stæðst til landsins með varningi og hafa sumar þeirra verið nafn-greindar. Tegundirnar tilheyra mörgum ættum en langflestar þeirra heyra undir ætt, sem kallast voðköngulóa- eða dordingulsætt (Linyphiidae).
Krosskönguló (Araneus diadematus) gæðir sér á langfætlu
Íslenskt rit um köngulær
Á Náttúrufræðistofnun Íslands hafa farið fram undirstöðurannsóknir á köngulóafánu landsins. Aflað var allra tiltækra upplýsinga um hvaða köngulær finnast á landinu með því að endurskoða eftir megni greiningar á gömlum söfnum og frumgreina ógreind eintök í safni stofnunarinnar. Út frá þessum upplýsingum var útbreiðsla tegundanna metin, einnig kjörlendi þeirra og lífshættir. Jafnframt var gerður greiningalykill yfir íslenskar tegundir. Árið 1996 lauk þessu verkefni með útgáfu rits Inga Agnarssonar „Íslenskar köngulær“, hefti nr. 31 í ritröðinni „Fjölrit Náttúrufræðistofnunar“. Ritið er nú uppselt.
Aðgangur að tegundaskrá er í vinnslu.