Langfætlur (Opiliones)

Langfætlur hafa egglaga líkama sem skiptist í frambol og afturbol en ólíkt köngulóm er skiptingin ógreinileg. Líkamshlæutarnir eru nánast samvaxnir. Augun eru tvö og standa þau á stuttum stilk framarlega á líkamanum ofanverðum. Framarlega út við jaðar frambolsins eru blettir sem einkenna langfætlur. Þeir líkjast augum en eru í raun lyktarkirtlar sem gefa frá sér daunillan vökva dýrunum til varnar. Neðan á frambolnum eru klóskæri sem mynda griptöng. Þar fyrir aftan eru þreifarar og síðan fjögur pör afar langra og grannra ganglima. Neðan á afturbolnum er kynloka sem hylur kynfæri beggja kynja. Langfætlur hafa hvorki eiturkirtla né spunakirtla.

Langfætlur eru ljósfælnar og viðkvæmar fyrir þurrki. Þær halda sig því gjarnan undir steinum á daginn en fara af stað í fæðuleit þegar kvöldar. Þær eru fyrst og fremst rándýr og hræætur en éta einnig sveppi, jurtaleifar og annað tilfallandi.

Langfætlur á Íslandi

Hér á landi finnast fjórar tegundir langfætlna sem tilheyra tveim ættum, Nemastomatidae (smáleggir) og Phalangiidae (langleggir). Aðeins ein tegundanna, langleggur (Mitopus morio), er algeng og útbreidd um land allt.

OPILIONES

Nemastomatidae

Nemastoma bimaculatum (Fabricius, 1775)  Smáleggur

Phalangiidae

Megabunus diadema (Fabricius, 1779)        Krónuleggur

Mitopus morio (Fabricius, 1779)                Langleggur

Oligolophus tridens (C.L. Koch, 1836)        Spóaleggur

Langleggur (Mitopus morio)

Íslenskt rit um langfætlur

Árið 1998 kom út rit eftir Inga Agnarsson „Íslenskar langfætlur og drekar“, hefti nr. 35 í ritröðinni „Fjölrit Náttúrufræðistofnunar“, þar sem höfundur gerði grein fyrir endurskoðun sinni á íslenskum langfætlum. Þar er tegundum lýst, útbreiðsla þeirra á landinu sýnd og gerð grein fyrir lífsháttum þeirra.