Þúsundfætlur (Diplopoda)
Þúsundfætlur hafa langan og mjóan, margliðskiptan og sívalan bol. Á kúlulaga höfði hafa þær tvær þyrpingar af allmörgum smáaugum, tvo stutta fálmara og tvo kjálka sem vita niður. Frambolur er stuttur, gerður úr fjórum einföldum liðum, þeir þrír öftustu með einu fótapari hver. Afturbolur er langur og er fjöldi liða afar breytilegur eftir tegundum. Á hverjum liðanna eru tvö pör fóta.
Þúsundfætlur fara sér hægt og halda sig einkum á rökum og dimmum stöðum, t.d. undir steinum, feysknum viðardrumbum og í rotnandi laufi. Þær nærast einkum á rotnandi plöntuleifum.
Þúsundfætlur á Íslandi
Þúsundfætlur eru lítt áberandi á Íslandi. Alls hafa fundist átta tegundir þeirra. Aðeins ein tegund, Proterioulus fuscus, virðist nokkuð útbreidd og hefur fundist við fjölbreytilegar aðstæður víða um land. Tvær tegundir, Brachydesmus superus og Polydesmus inconstans, finnast hér og þar, einkum í görðum og skóglendi. Allar aðrar eru afar fágætar og hafa fundist við jarðhita, í húsagörðum og gróðurhúsum.
Íslenskar þúsundfætlur tilheyra tveim ættbálkum, Juliformia og Polydesmoidea.
Þúsundfætlur (ógreind tegund)
JULIFORMIA
Blaniulidae
Choneiulus palmatus (Nemec, 1895)
Proterioulus fuscus (Am Stein, 1875)
Julidae
Allajulus nitidus (Verhoeff, 1891)
Cylindrioulus brittanicus (Verhoeff, 1891)
Cylindrioulus latestriatus (Curtis, 1845)
POLYDESMOIDEA
Polydesmidae
Brachydesmus superus Latzel, 1889
Oxidus gracilis (C.L. Koch, 1847)
Polydesmus inconstans Latzel, 1884

