Æðvængjur (Hymenoptera)
Æðvængjur eru afar fjölbreytilegar bæði að gerð og í lífsháttum. Sumar eru agnarsmáar, vart sýnilegar með berum mannsaugum en aðrar mjög stór skordýr. Æðvængjur hafa yfirleitt greinilega þrískiptan bol, með grannt mitti á milli frambols og afturbols. Á kúlulaga höfði eru margliðskiptir fálmarar, stundum mjög langir, áberandi augu og sterkir bitkjálkar. Þær hafa tvö pör vængja með tiltölulega fáum æðum, aftari vængir mun minni en þeir fremri. Sumar hafa misst vængina. Mörg kvendýr hafa áberandi varppípu á afturenda og önnur stungugadd tengdan eiturkirtli.
Æðvængjum er einn af stærstu ættbálkum skordýra. Hann deilist í tvo undirættbálka. Annars vegar eru sagvespur (Symphyta), en lirfur þeirra eru plöntuætur, hins vegar broddvespur (Apocrita) sem flestar hverjar verpa eggjum sínum í fórnardýr (sníkjuvespur), en aðrar lifa í samfélögum (geitungar, býflugur, maurar).
Æðvængjur á Íslandi
Á Íslandi hafa fundist um 260 tegundir æðvængna. Langflestar eru sníkjuvespur sem verpa eggjum í ýmis önnur smádýr, t.d. lirfur fiðrilda og tvívængna, blaðlýs og egg köngulóa svo að dæmi séu tekin. Sníkjuvespur hemja því óhóflega fjölgun ýmissa meindýra á gróðri, eins og skaðlegra fiðrilda og blaðlúsa. Af sagvespum eru aðeins níu landlægar tegundir, en lirfur flestra þeirra éta víðilauf. Alls átta tegundir lifa í samfélögum, þ.e. geitungar, humlur og maurar, flestar nýlegir landnemar.
Sníkuvespan Hyperbatus segmentator
ásamt sagvespulirfu
Aðgangur að tegundaskrá er í undirbúningi.