Náttúrufræðistofnun Íslands hefur lokið umfangsmiklum rannsóknum á náttúrufari og verndargildi háhitasvæða landsins, sem hófust árið 2005. Þetta er í fyrsta skipti að aflað er með skipulegum hætti heildstæðum upplýsingum um náttúrufar háhitasvæða, jarðfræði og lífríki, til að meta sérstöðu þeirra í íslenskri náttúru og náttúrufarsleg verðmæti. Niðurstöður verkefnisins eru birtar í fjórum skýrslum, ásamt fylgigögnum (kortum og myndum), sem er að finna á vef stofnunarinnar. Í matinu er Torfajökulssvæðið talið hafa hæst verndargildi, en eftirtalin svæði önnur hafa hátt verndargildi á heimsvísu: Reykjanes, Grændalur, Geysir, Torfajökull/Landmannalaugar, Askja, Leirhnjúkur og Gjástykki og Brennisteinsfjöll. Ljóst er að lítill munur er á verndargildi margra háhitasvæða landsins en þau eru öll fágæt á lands- og heimsvísu að mati Náttúrufræðistofnunar.