Gróður

Gamall lerkiskógur á Hallormsstað. Skógurinn hefur verið grisjaður og er gróskumikill blómgróður í skógarbotni. Ljósm. Borgþór Magnússon.

Þegar skógur vex upp á skóglausu landi eiga sér stað miklar breytingar á nærviðri, birtuskilyrðum, framleiðni vistkerfisins og ýmsum jarðvegsþáttum. Þessar breytingar hafa mismunandi áhrif á lífverur viðkomandi svæðis. Niðurstöður verkefnisins sýna að tegundir sem aðlagaðar eru bersvæðum fækkar oft eða hverfa með öllu en aðrar tegundir geta komið í staðinn eða aukið hlutdeild sína.

Gróðurfarsrannsóknir sýna að munur er á gróðurfari á milli teiga sem tengist sterkt aldri og þéttleika skóganna. Tegundir voru flestar í mólendi og ungum skógum en þeim fór fækkandi eftir því sem skógurinn þéttist og birta minnkaði á skógarbotni. Tegundir sem aðlagaðar eru bersvæðum láta undan síga en kjarr- og skógartegundir koma inn eða auka hlutdeild sína. Dæmi um tegundir sem láta undan síga eru hvítmaðra, blávingull og blóðberg. Hins vegar eru bugðupuntur, blágresi og hrútaberjalyng algengari í eldri og lokaðri skógum.

Niðurstöður frá Austurlandi og Vesturlandi benda til að háplönuflóra birkiskóga sé tegundaríkari en flóra sem verður ríkjandi í gömlum teigum af lerki-, greni- og furuskógi. Í birkiteigum fundust að meðaltali 20 - 30 tegundir, en í barrteigum var meðalfjöldi allsstaðar innan við 20 tegundir. Af barrtrjánum var flóran tegundaríkust undir lerkinu. Fátæklegust var flóran í 45 ára gömlum furuteigi í Skorradal en þar voru að meðaltali 8 tegundir í hverjum teig. Þessi munur á flóru birkiskóga og barrskóga stafar líklega einkum af því að barrtegundirnar eru hávaxnari en birkið og verður meiri skuggi undir þeim í þéttum, ógrisjuðum skógum.

45 ára furuskógur á Vesturland, lokaður skógur og lítið er um birtu á skógar- botni. Þekja gróðurs er lítil en einna algengustu háplönturnar voru bugðupuntur og blágresi. Ljósm. Ásrún Elmarsdóttir

Þegar skógi er plantað í opið land þarf að ígrunda vel markmið skógræktarinnar. Má þar nefna að ekki fer alltaf saman skógur sem nýta á til útivistar og skógur sem er gróðursettur til framleiðslu á timbri. Huga verður að náttúrufari lands sem taka á til skógræktar, tegundavali og hvernig hirða á um skóginn þegar hann vex upp. Með auknum upplýsingum og skilningi á þeim breytingum sem verða þegar skógur vex upp af skóglausu landi verður hægt að stýra betur framvindu í skógunum. Niðurstöður SKÓGVISTAR-verkefnisins sýna að með grisjun skóganna má hafa mikil áhrif á framvindu og fjölbreytileika botngróðurs þeirra.

• Svæði og aðferðir
• Smádýralíf
• Fuglalíf
• Útgefið efni