Jarðfræði

Jarðfræði snýst ekki aðeins um þekkingu á aldri og gerð jarðlaga og jarðminja heldur einnig á þeim ferlum sem stjórna uppbyggingu og þróun þeirra. Með rannsóknum á steingervingum er auk þess aflað þekkingar um þróun lífs á jörðinni. Til að setja fram upplýsingar um jarðfræði landsins á einfaldan hátt eru gerð jarðfræðikort. Á slíkum kortum er dregin saman þekking um jarðlög og ýmis atriði sem þeim tengjast svo sem um halla jarðlaga, brotalínur, jarðhita,

Gossprunga í Heklu. Ljósm. Sveinn Jakobsson.

eldvirkni, gerð setlaga og fleira. Íslenskur berggrunnur er ungur, ef miðað er við aldur meginlandanna, en elstu jarðlög hér eru um 15 milljón ára. Jarðgrunnur, eða laust efni á yfirborði, er að mestu frá lokum ísaldar eða yngri og skiptist í t.d. sanda, jökulruðning, skriður, jarðveg o.s.frv. Í lausum jarðlögum eru mikilvægar námur sem nýttar eru til mannvirkjagerðar en við nýtingu þeirra þarf að fara með gát, bæði vegna breytilegra efnisgæða og vegna verndar jarðminja, sem geta verið mikilvægur hlekkur í þekkingu á náttúru landsins.

Á Náttúrufræðistofnun hefur byggst upp safn bergtegunda, steinda og steingervinga sem eru hluti af lýsingu Íslands, en þau söfn eru opin þeim sem vinna að rannsóknum á jarðfræði landsins.

 Sviðsstjóri í jarðfræði er Kristján Jónasson.