Kornbjalla - Tribolium castaneum (Herbst, 1797)
Fylking: Arthropoda Flokkur: Insecta Ættbálkur: Coleoptera Ætt: Tenebrionidae
 |
|
Kornbjalla. 3,5 mm. ©EÓ[Smellið á mynd til að stækka] |
Útbreiðsla
Upprunnin í hitabeltislöndum, útbreidd um heim allan.
Ísland
Hefur fundist á nokkrum stöðum, í Reykjavík, Hafnarfirði, á Akranesi, við Laugarvatn og Ísafjarðardjúp.
Lífshættir
Kornbjalla finnst innanhúss. Bæði fullorðnar bjöllur og lirfur nærast á mjölvöru af flestu tagi, bæði unninni og heilum fræjum. Ertur og baunir eru einnig á matseðlinum, kryddvörur og þurrkaðir ávextir og flest það sem skápurinn með bökunarvörunum hefur upp á að bjóða. Tegundin er hitakær, með kjörhita um eða yfir 30°C, æxlast ekki undir 18°C og deyr jafnvel út af sjálfu sér ef hitastig fer svo langt niður. Hún er afar frjósöm við kjörhita og fjölgar sér hratt jafnvel við stofuhita. Í tilraun sem gerð var við stofuhita næstum tuttugufaldaðist fjöldinn á einum mánuði.
Almennt
Kornbjalla fannst fyrst hérlendis árið 1933 en hefur átt erfitt uppdráttar. Hún telst því ekki alvarlegt meindýr hjá okkur, en í einstöku tilvikum hefur hún þó náð sér nokkuð vel á strik. E.t.v. finnst hún helst í kjölfar þess að sýktir mjölfarmar berast til landsins. Kornbjalla er rauðbrún eða kastaníurauð á lit og líkist mjög sterkjubjöllu (T. confusum). Hún þekkist frá henni á því að þrír ystu liðir fálmara mynda keilu sem aðgreinist frá öðrum liðum.
Heimildir
Åkerlund, M. 1991. Ängrar – finns dom ...? Om skadeinsekter i museer och magasin. Naturhistoriska riksmuseet og Svenska museiföringen, Stokkhólmi. 207 bls.
Geir Gígja 1939. Nýjar skordýrategundir fyrir Ísland. Skýrsla um Hið ísl. náttúrufræðifélag 1937–38: 36–38.
Larsson, S.G. & Geir Gígja 1959. Coleoptera 1. Synopsis. Zoology of Iceland III, Part 46a. Munksgaard, Kaupmannahöfn. 218 bls.
Mourier, H. 1995. Husets dyreliv. G.E.C. Gads Forlag A/S, Kaupmannahöfn. 223 bls.
©Erling Ólafsson, 14. ágúst 2009
Allar bjöllur | Allar pöddur | Íslenska fánan