Kolasmiður - Pterostichus adstrictus Eschscholtz, 1823
Fylking: Arthropoda Flokkur: Insecta Ættbálkur: Coleoptera Ætt: Carabidae
 |
|
Kolasmiður, 11 mm. ©EÓ[Smellið á mynd til að stækka] |
Útbreiðsla
Norðanverð Skandinavía, Noregur, Svíþjóð og Finnland en sjaldgæfari sunnar í löndunum; nyrst á Bretlandseyjum, Færeyjar. N-Ameríka frá Alaska til Labrador. Heimkynnin eru fyrst og fremst í norðanverðu barrskógabeltinu.
Ísland
Algengur á láglendi um land allt, á miðhálendinu einungis fundinn á Hveravöllum og í Fremstaveri sunnan Bláfells við Kjalveg.
Lífshættir
Kolasmiður finnst í margskonar þurrlendi og raklendi, í túnum og graslendi, gjarnan með rofnum moldar- og malarblettum, einnig í skógarbotnum. Bæði lirfur og fullorðnar bjöllur veiða minni smádýr sér til lífsviðurværis. Fullorðnar bjöllur hafa sést á ferli á tímabilinu frá mánaðamótum apríl/maí til mánaðamóta október/ nóvember. Lirfur vaxa upp fyrri hluta sumars og fram í ágúst og ný kynslóð fullorðinna bjallna leggst í vetrardvala.
Almennt
Kolasmiður er með algengari smiðum á láglendi hérlendis. Hann er á ferli jafnt að degi sem nóttu og því ber töluvert á honum enda er hann með stærri smiðum, ívið stærri en járnsmiður, sem honum er gjarnan ruglað saman við. Útlitsmunur er þó töluverður. Kolasmiður er einlitur svartur á lit með frekar matta áferð, ekki gljáandi. Auk þess er hann lappastyttri.
Heimildir
Larsson, S.G. & Geir Gígja 1959. Coleoptera 1. Synopsis. Zoology of Iceland III, Part 46a. Munksgaard, Kaupmannahöfn. 218 bls.
Lindroth, C.H., 1985. The Carabidae (Coleoptera) of Fennoscandia and Denmark. Fauna Entomologica Scandinavica 15, part 1. E.J. Brill/Scandinavian Science Press Ltd, Leiden, Kaupmannahöfn. 225 bls.
©Erling Ólafsson, 3. mars 2010.