Tröllasmiður - Carabus problematicus (Herbst, 1786)

Fylking: Arthropoda Flokkur: Insecta Ættbálkur: Coleoptera Ætt: Carabidae

Tröllasmiður. 21 mm. ©EÓ[Smellið á mynd til að stækka]

Útbreiðsla
Skandinavía, Kólaskagi, Skotland og Færeyjar.

Ísland
Staðbundinn í Nesjum í Hornafirði, frá Hoffelli suður og austur fyrir Almannaskarð.

Lífshættir
Búsvæði tröllasmiðs er í gras- og mólendi og grýttu landi með rótum fjalla og út frá þeim eftir því sem best er vitað. Hann leynist að mestu undir steinum að degi til og fer á stjá á nóttinni. Þá veiðir hann önnur smádýr af ýmsu tagi, m.a. snigla.

Almennt
Tröllasmiður er eitt stærsta skordýrið á landinu og er talinn hafa lifað hér frá fornu fari. Niðurstöður rannsókna sýndu að íslenski tröllasmiðurinn sé það frábrugðinn tröllasmiðum í nágrannalöndum okkar að hann verðskuldaði að vera skilgreindur sem sérstök undirtegund (C. p. islandicus). Tröllasmiður er Hornfirðingum kunnur og hefur löngum gengið undir heitinu tordýflamóðir þar í sveit. Ekki er vitað hversu gamalt heitið er en elstu menn í sveitinni ólust upp við það. Tordýfill er staðbundið heiti á járnsmið (Nebria rufescens) sem er náinn ættingi, áþekkur að sköpulagi en miklu minni. Það skýrir tilvísunina til móður hans.

Heimildir

Larsson, S.G. & Geir Gígja 1959. Coleoptera 1. Synopsis. Zoology of Iceland III, Part 46a. Munksgaard, Kaupmannahöfn. 218 bls.

Lindroth, C.H. 1968. The Icelandic form of Carabus problematicus Herbst (Col. Carabidae) A statistic treatment of subspecies. Opusc. ent. 33: 157–182.

Lindroth, C.H., 1985. The Carabidae (Coleoptera) of Fennoscandia and Denmark. Fauna entomologica scandinavica 15, part 1. E.J. Brill/Scandinavian Science Press Ltd, Leiden, Kaupmannahöfn. 225 bls.

©Erling Ólafsson, 14. ágúst 2009

Allar bjöllur | Allar pöddur | Íslenska fánan