Glætuvefari - Clepsis spectrana (Treitschke, 1830)

Fylking: Arthropoda  Flokkur: Insecta  Ættbálkur: Lepidoptera  Ætt: Tortricidae

Glætuvefari (nokkuð slitinn). 8 mm. ©EÓ

Glætuvefari, lirfa. 10 mm. ©EÓ   [Smellið á myndir til að stækka]

Útbreiðsla
Evrópa, einkum um norðanverða og miðbik álfunnar, austur til Kaspíahafs.

Ísland
Fágætur slæðingur, Laugarás í Biskupstungum.

Lífshættir
Glætuvefari lifir við fjölbreytilegar aðstæður. Hann kýs þó raklendi öðru fremur, mýrlendi, raklend skógarjóður, einnig sjávarfitjar. Lirfurnar lifa í samanspunnum laufblöðum fæðuplantna og gætir þar mikillar fjölbreytni. Af fæðulistanum má nefna dúnurtir (Epilobium), mjaðjurtir (Filipendula), murur (Potentilla), netlur (Urtica), jafnvel trjátegundir eins og eik (Quercus), hlyn (Acer) og ösp (Populus), einnig ræktaðar tegundir, s.s. alpafjólur (Cyclamen), jarðarber (Fragaria), humal (Humulus), pelargóníur (Pelargonium) og kvisti (Spiraea). Fiðrildin fljúga frá því snemma í maí og fram í júlí, jafnvel september, langflest um miðjan júní. Fullvaxnar lirfur finnast í maí til júní. Fiðrildin láta lítið fyrir sér fara að degi til. Þau sitja á plöntum og verði þau fyrir styggð láta þau sig gjarnan falla og hverfa dýpra ofan í gróðurinn. Þegar skyggir fara fiðrildin á stjá og flögra um frjálslega.

Almennt
Glætuvefari lifir ekki í íslenskri náttúru en ekki er útilokað að hann geti sest hér að berist hann í heppilegt umhverfi. Reyndar hefur innflutningur átt sér stað sem hefði getað leitt til landnáms. Haustið 2009 voru fluttir inn frá Þýskalandi rósagræðlingar sem komið var fyrir í gróðurhúsi í Laugarási í Biskupstungum. Vorið eftir var mikið af glætuvefurum á flögri í gróðurhúsinu og lirfur þeirra höfðu valdið umtalsverðum skaða á blöðum og blómum rósanna. Tiltölulega suðrænar umhverfisaðstæður á ylræktarsvæðinu á Laugarási eru þess eðlis að ætla má að glætuvefari geti náð þar fótfestu utanhúss. Þess eru þó engin ummerki enn sem komið er.

Heitið glætuvefari er dregið af kjörlendi tegundarinnar, en glæta merkir deigja, raki. Tegundin er mjög fjölbreytileg á lit, misdökk, drappleit til ryðrauð en þó með einkennandi mynstri á framvængjum. Á miðjum aðfelldum vængjum er brúnt eða ryðrautt V-laga belti og eins litir blettir á vængbrún þar fyrir aftan. Vængir eru breiðir, framrönd framvængja sveigð, og liggja vængirnir nokkuð íhvolfir en breiðir yfir bolnum.

Heimildir

Bradly, J.D., W.G. Tremewan & A. Smith 1973. British Tortriciod Moths. Cochylidae and Tortricidae: Tortricinae. The Ray Society, London. 251 bls.

UKmoths. Cyclamen Tortrix Clepsis spectrana. http://ukmoths.org.uk/show.php?bf=993 [skoðað 1.2.2012]

Öll fiðrildi | Allar pöddur | Íslenska fánan