Lög um Náttúrufræðistofnun

Hlutverk Náttúrufræðistofnunar Íslands er skilgreint í 4. gr. laga nr. 60/1992 um Náttúrufræðistofnun Íslands og náttúrustofur, sbr. rg. nr.229/1993. Auk þess hafa stofnuninni verið falin ýmis verkefni með öðrum lögum:

Samkvæmt 4. gr. laga nr. 64/1994 um vernd, friðun og veiðar á villtum fuglum og villtum spendýrum, ber Náttúrufræðistofnun að stunda rannsóknir á villtum dýrum og vera til ráðgjafar um ástand og veiðiþol þeirra stofna sem veiðar eru stundaðar á. Náttúrufræðistofnun Íslands hefur ein heimild til að láta merkja villta fugla á Íslandi og ber hverjum þeim sem finnur eða handsamar merktan fugl að senda merkið til Náttúrufræðistofnunar Íslands ásamt nánari upplýsingum um fundinn.

Í 7. gr. laga nr. 54/1995 um vernd Breiðafjarðar segir að Náttúrufræðistofnun Íslands skuli með rannsóknum vinna markvisst að því að auka þekkingu á náttúru fjarðarins til að tryggja sem best verndun hans.

Í 34. gr. laga nr. 57/1998 um rannsóknir og nýtingu á auðlindum í jörðu er kveðið á um að Náttúrufræðistofnun hafi eftirlit með rannsóknum á og nýtingu á örverum á jarðhitasvæðum, sbr. rg. nr. 234/1999. Örverur sem uppruna eiga á jarðhitasvæðum og erfðaefni þeirra, má ekki flytja úr landi nema með leyfi Náttúrufræðistofnunar Íslands og með þeim skilyrðum sem stofnunin setur hverju sinni.

Í 3.gr. laga nr. 49/1997 um varnir gegn snjóflóðum og skriðuföllum er kveðið á um að Náttúrufræðistofnun skuli afla gagna um skriðuföll og hættu af þeirra völdum í samstarfi við Veðurstofuna.

Í lögum nr. 44/1999 um náttúruvernd er að finna ákvæði um hlutverk Náttúrufræðistofnunar í tengslum við friðlýsingu náttúruminja á landi og í sjó, stofnun þjóðgarða, gerð náttúruverndaráætlunar og náttúruminjaskrár o.fl.

Skv. safnalögum nr. 106/2001 skal forstjóri Náttúrufræðistofnunar Íslands eiga sæti í safnaráði.