Fundur á plöntu eða dýri

Á Náttúrufræðistofnun Íslands er upplýsingum safnað um flesta þætti í náttúru landsins. Hér er leitað eftir aðstoð almennings við að halda til haga ýmsum náttúrufræðilegum athugunum sem síðan verða skráðar í gagnabanka. Þetta geta bæði verið ótímasettar beiðnir sem eiga stöðugt við og einstakar, tímabundnar óskir vegna einstakra verkefna. Vonast er til að þeir sem geti gefið frekari upplýsingar eftir því sem við á hafi samband við stofnunina.

Hvítabirnir, rostungar og leðurblökur

Stofnunin þiggur með þökkum upplýsingar eða aðrar ábendingar um komur flökkudýra, svo sem hvítabjarna, rostunga og leðurblakna, eða aðrar vísbendingar um veru þeirra í landinu. Líklegt er að ekki hafi tekist að grafa upp allar sagnir um hvítabjarnakomur til landsins sem er að finna í rituðum heimildum eða hafa varðveist munnlega. Lifandi rostungar sjást að meðaltali fimmta hvert ár. Rostungsleifar koma stundum upp við dýpkun hafna, gröft húsgrunna eða við sjávarrof. Þá hafa leðurblökur af fjórum tegundum sést um 20 sinnum svo öruggt má teljast.

Grunnupplýsingar sem óskað er eftir um þessi dýr ef þau finnast eru:

staður
dagsetning
fjöldi dýra eða ef um beinaleifar er að ræða, hvers konar bein finnast
nafn og heimilisfang finnanda. Stofnunin vill ennfremur gjarnan fá rostungs- og hvítabjarnarbein sem kunna að finnast og leðurblökur sem eru handsamaðar til varðveislu eða skoðunar.

Hvalrekar eða hvalaströnd

Upplýsingar um rekna hvali hafa verið skráðar um áratugaskeið. Núna eru um það bil 1300 skráðar athuganir. Sumar eiga við hvali sem hafa lokast inni í ís eða bein sem fundist hafa í jörðu, en slíkir fundir eru frekar sjaldgæfir. Á kortinu má sjá útbreiðslu hvalastranda og annarra skráðra hvalafunda til og með ársins 2000.

Hvali rekur við og við á fjöru og eru finnendur vinsamlegast beðnir að láta vita um slík atvik. Sem ítarlegastar upplýsingar eru vel þegnar, en einkum er mikilvægt að fá vitneskju um:

stað
dagsetningu
fjölda dýra
nafn finnanda, heimilisfang, síma o.fl.,
tegundar hvals ef vitað er

Sérstakt eyðublað hefur verið hannað til þess að skrásetja hvalafundi eins vel og kostur er. Slík eyðublöð fást á Náttúrufræðistofnun. Eins má senda tölvupóst á aevar@ni.is.

Umhverfisstofnun, Náttúrufræðistofnun Íslands, Hafrannsóknastofnunin og fleiri aðilar hafa með sér samstarf um aðkomu opinberra stofnana varðandi hvalreka. Verklagsreglur þessara aðila er að finna á heimasíðu Umhverfisstofnunar http://www.ust.is/NyttEfni/nr/3318. Hvað rannsóknir varðar hafa starfsmenn Hafrannsóknastofnunar áhuga á að nálgast sýni úr reknum hvölum. Náttúrufræðistofnun hefur það hlutverk að varðveita eintök af hvalategundum, ekki síst ef um sjaldséðar tegundir er að ræða.