Hálendið rannsakað
Áhersla var lögð á að rannsaka vistgerðir hálendisins og hafa nú alls verið rannsökuð þar átta svæði. Í fyrsta áfanga var land á Vesturöræfum og Brúardölum í Norður-Múlasýslu og á Hofsafrétt í Skagafirði kannað. Í öðrum áfanga voru rannsakaðir afréttir Skaftártungu og Síðumanna og svæði í Möðrudal og Arnardal í Norður-Múlasýslu. Í þriðja áfanga voru fjögur svæði rannsökuð til viðbótar, þ.e. Þjórsárver, svæði meðfram Skjálfandafljóti, svæði á Kili og Guðlaugstungum og síðan svæði við Markarfljót hjá Emstrum.
Átta svæði rannsökuð – 24 vistgerðir skilgreindar
| Rannsóknasvæðin átta eru öll á miðhálendinu, bæði sunnan og norðan jökla. Þau spanna allmikinn breytileika hvað varðar úrkomu, hæð yfir sjó og aðrar umhverfisaðstæður. Því má ætla að niðurstöður á flokkun lands í vistgerðir á svæðunum megi heimfæra upp á önnur svæði á miðhálendinu. Smellið á ramma rannsóknasvæðisins til að skoða vistgerðakort á PDF formi. |
Svæðin átta eru alls um 6.500 ferkílómetrar að flatarmáli eða rúmlega 6% af landinu öllu. Á svæðunum var gróður mældur og umhverfisþættir kannaðir á 393 gróðursniðum sem staðsett voru af handahófi í mismunandi gróður- og landgerðir. Smádýrum var safnað á völdum gróðursniðum. Þéttleiki varpfugla var skráður á sérstökum fuglasniðum, alls um 900 km að lengd. Rannsóknaraðferðum og niðurstöðum rannsóknanna hefur verið lýst í skýrslu og vistgerðir einstakra svæða kortlögð. Sjá yfirlit yfir vistgerðarskýrslur sem gefnar voru út árið 2009.
Alls voru ákvarðaðar 24 vistgerðir og þeim skipað í fimm meginflokka eða vistlendi; eyðilendi, moslendi, mólendi, rýrt votlend og ríkt votlendi. Einkennum hverrar vistgerðar er lýst á staðreyndasíðum. Þar er almenn lýsing á vistgerðinni svo sem á halla lands, gróðurþekju, yfirborðsgerð og jarðvegi. Þá eru tilgreindar helstu tegundir plantna, fugla og smádýra. Auk þess er tíunduð stærð hverrar vistgerðar, hvar hana er að finna og hvaða vistgerðir eru líkastar viðkomandi vistgerð. Þá er verndargildi hverrar vistgerðar sýnt og birtar ljósmyndir sem gefa nokkra hugmynd um útlit vistgerðar og ásýnd.
| Eyðilendi | Moslendi | Mólendi | Rýrt votlendi | Ríkt votlendi |
|---|---|---|---|---|
| Eyravist | Melgambravist | Víðimóavist | Rekjuvist | Runnamýravist |
| Eyðihraunavist | Breiskjuhraunavist | Giljamóavist | Móarekjuvist | Hástaraflóavist |
| Grasmelavist | Hélumosavist | Lyngmóavist | Rústamýravist | Starungsmýravist |
| Eyðimelavist | Starmóavist | Lágstaraflóavist | ||
| Víðimelavist | Fléttumóavist | Sandmýravist | ||
| Sandvikravist | Mosamóavist | |||
| Melhólar* | Víðikjarrvist | |||
| Moldir* |
*Vísivistgerð: Flokkur lands sem líklegt er að verði skilgreindur sem vistgerð þegar meiri upplýsingar liggja fyrir.
Vistgerðakort á PDF formi (þau sömu og á Íslandskortinu hér að ofan):
Kjölur – Guðlaugstungur (PDF 9 MB) 74 x 100,6 sm.
Markarfljót – Emstrur (PDF 6 MB) 60 x 44 sm.
Hofsafrétt (PDF 5 MB) 62,8 x 43 sm.
Þjórsárver (PDF 7 MB) 85,8 x 77,3 sm.
Afréttur Skaftártungu og Síðumanna – Norðurhluti (verður gefið út bráðlega)
Afréttur Skaftártungu og Síðumanna – Suðurhluti (PDF 10 MB) 75 x 77 sm.
Skjálfandafljót – Norðurhluti (PDF 5 MB) 74 x 75 sm.
Skjálafandafljót – Suðurhluti (PDF 5 MB) 74 x 75 mm
Möðrudalur – Arnardalur (PDF 4 MB) 51 x 75 sm.
Vesturöræfi – Brúardalir (PDF 9 MB) 51 x 75 sm.