Stokkseyri–Eyrarbakki

Svæðið er tilnefnt vegna fjöruvistgerða, fugla og sela. Það er að hluta innan tillögusvæðisins Ölfusforir-Ölfusárós, sem tilnefnt er vegna vistgerða á landi.

Stokkseyri-Eyrarbakki á Íslandskorti
Skerjagarðurinn við Stokkseyri
Mynd: Sigríður Kristinsdóttir

Skerjagarðurinn við Stokkseyri.

Mörk

Fjara og grunnsævi frá Knarrarósi í austri og vestur fyrir ósa Ölfusár við Óseyrartanga. Einnig selalátur og jaðarsvæði gegnt Ósstykki á ósasvæði Ölfusár.

Stærð

44,6 km2

Hlutfall lands: 7%
Hlutfall fjöru: 33%
Hlutfall sjávar: 24%
Hlutfall fersks vatns: 46%

Svæðislýsing

Meginhluti fjörunnar liggur á jaðri Þjórsárhrauns og er hún víðast hvar óvenju breið, með aflíðandi hraunklöppum, ríkum af fjörupollum, glufum og skorningum. Brimasemi er nokkur eða talsverð. Landselslátur eru framan Einarshafnar og á ósasvæði Ölfusár gegnt Ósstykki. Svæðið liggur á jaðri byggðar. Útivist er stunduð á svæðinu, landbúnaður í nágrenni þess og lítils háttar fjörubeit. Laxveiði er stunduð í Ölfusárósum og upp með ánni.

Forsendur fyrir vali

Í grófgerðum og úfnum fjörubeðinum er mikið af skjólsælum glufum og skorningum með auðugu lífríki. Í fjörunum eru klóþangsfjörur og fjörupollar áberandi. Fjaran er mikilvægur viðkomustaður vaðfugla. Fjöldi rauðbrystinga nær alþjóðlegum verndarviðmiðum á vorin. Það sama á við um álft og æðarfugl í fjaðrafelli. Á svæðinu eru nokkur þekkt landselslátur þar sem hafa verið um 15% af landselum Suðurlands. Á svæðinu hefur landsel fækkað um 89,3% frá því talningar hófust árið 1980.

Vistgerðir

Forgangsvistgerðir
  Vistgerð Km2 % af heildarflatarmáli
Fjara Fjörupollar* 7,49 74
Fjara Klóþangsfjörur 0,04 <1
*Sérstæð fjörusvæði

Fuglar

Forgangstegundir far- og fellifugla
Tegund  Árstími  Fjöldi  Ár  % af íslenskum stofni
Álft Fellir 300 2005 1
Æður Fellir 10.000 1980 1
Rauðbrystingur Far 7.600 1990 2

Sjá einnig ítarlegri umfjöllun um fjöru- og grunnsævissvæðið Stokkseyri–Eyrarbakki.

Selir

Tegund  Lægsti fjöldi* Hæsti fjöldi* Hæsta % af
Suðurlandsstofni 
Hæsta % af
íslenskum stofni
Núverandi % af
íslenskum stofni
Landselur 10 (1990)** 178 (1980) 9 (2003) 1,6 (1989) 0,5 (2018)
*Árin 1980–2018
**Ekki er talið að talningarárið 2014 sé marktækt og því er það ár ekki skráð fyrir minnsta fjölda eða hæsta hlutfall.

Ógnir  

Ferðamennska og íbúabyggð. Áform um uppbyggingu baðlóns vestan Eyrarbakka. Þættir sem taldir eru geta haft áhrif á fækkun sela eru veiðar, þar með taldar veiðar við laxveiðiár og hjáveiðar, og truflun.

Aðgerðir til verndar

Tryggja að að fjaran haldist óskert og reisa skorður við umferð vélknúinna faratækja. Brýnt er að tryggja vernd sela í látrum og nærliggjandi grunnsævi þar sem fæðuöflun fer fram.

Núverandi vernd

Aðrar náttúruminjar Númer
Fjörur við Stokkseyri og Eyrarbakka 750
Varmá og Ölfusforir 751
Kaldaðarnesengjar og Kaldaðarneseyjar 775
Gamla-Hraun og nágrenni 777

Kortasjá

Stokkseyri–Eyrarbakki í kortasjá

Útgáfudagsetning

5. apríl 2018, uppfært 31. maí 2018, 26. maí 2020, viðbótartillögur um seli gefnar út 3. desember 2020.